Veel mensen houden kippen om zelfvoorzienender te worden, maar als hun voer uit de winkel komt, is het dan echt zelfvoorzienend? De meeste pluimveebedrijven gebruiken commerciële legkorrels of mash, maar er zijn manieren om winkelvoer aan te vullen of te vervangen met zelfgekweekte opties. Dit verlaagt niet alleen de kosten, maar biedt ook variatie en voedingsstoffen die kippen graag eten.
Wat is goed alternatief voer voor kippen
Wil je de gezondheid en eiproductie van je kippen verbeteren? Hier zijn enkele top alternatieve voeders voor kippen en hun voordelen:
Granen, Zaden & Peulvruchten
Granen, zaden en peulvruchten vormen de basis van commercieel pluimveevoer. Ze zijn betaalbaar, goed houdbaar en in de meeste klimaten te verbouwen. Door granen, zaden en peulvruchten te laten kiemen, komen extra voedingsstoffen vrij en zijn ze makkelijker verteerbaar.
Beste soorten zelfgemaakt kippenvoer
Gekiemd voer voor kippen
Een systeem voor gekiemd voer is een kosteneffectieve manier om de voeding van kippen te verbeteren.
1. Kies een graan – Gerst, tarwe, haver en peulvruchten zoals erwten en bonen werken goed.
2. Week de granen – Laat granen minimaal 12 uur in koud water weken.
3. Afgieten & verspreiden – Verspreid de granen niet dieper dan 1,5 cm in ondiepe bakken met afwateringsgaten.
4. Licht & water geven – Plaats op een goed verlichte plek (16-24°C) en geef meerdere keren per dag water.
5. Oogsten na 6-7 dagen – Zodra de kiemen 15 cm bereiken, zijn ze klaar om te voeren.
1 kg gerst produceert ongeveer 5-7 kg gekiemd voer, een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding. Door bakken te rouleren, is er dagelijks vers voer beschikbaar. Als je kippen beperkte toegang hebben tot gras, is gekiemd voer een fantastisch alternatief voor donkerdere, voedzamere dooiers.
Droge en geweekte zaden
Zaden kunnen heel, gekraakt of gemalen worden gegeven, maar weken verbetert de spijsvertering en hydratatie. Door geweekte zaden door een pap te mengen met normaal voer, eten de kippen alles wat wordt aangeboden.
Hoe kippenvoer te fermenteren
- Kies je voer: Gebruik reguliere legkorrels, mash of hele granen voor fermentatie.
- Voer in een bak: Vul een niet-metalen bak (emmer of glazen pot) voor ongeveer ⅓, zodat er ruimte is voor uitzetting.
- Water toevoegen: Bedek het voer volledig met gefilterd of ontchloord water van minstens 2,5 cm.
- Roer en dek af: Goed roeren om droge plekken te voorkomen. Losjes afdekken met een deksel of doek zodat gassen kunnen ontsnappen.
- Laat fermenteren: Plaats de bak op een warme plek 2–3 dagen, eenmaal per dag roeren. Bubbelvorming is een goed teken!
- Controleer consistentie: Als het een lichtzure geur en zachte textuur heeft, is het fermentatievoer klaar.
- Afgieten en voeren: Geef de hoeveelheid die je nodig hebt, giet overtollig water af en voer aan de kippen. Restjes in de koelkast bewaren of dagelijks aanvullen.
Fermentatie verhoogt de verteerbaarheid, bevordert darmgezondheid en kan de eikwaliteit verbeteren – en bespaart geld!
Veilige granen, zaden & peulvruchten voor kippen
Granen: gerst, tarwe, haver, quinoa, gierst, rogge, spelt, rijst, maïs
Zaden: zonnebloem, pompoen, lijnzaad, hennep, sesam, chia, sorghum
Peulvruchten: linzen, kikkererwten, erwten, mungbonen, soja, kidneybonen
Kippen houden van vers fruit, groenten en kruiden – ideaal als supplement. In Nederland is het voeren van keukenafval toegestaan, mits hygiënisch verantwoord.
Veilig fruit, groenten en kruiden
Fruit: bessen, meloen, appels, peren, bananen, ananas, druiven, papaja, kersen, kiwi
Groenten: wortelen, bieten, pompoen, courgette, komkommer, koolsoorten (broccoli, boerenkool, witte kool)
Kruiden: basilicum, oregano, tijm, salie, peterselie, munt, dille, calendula, klaver
Insecten, vlees & natuurlijke eiwitten
Kippen zijn natuurlijke alleseters. Vrijlopende vogels eten graag wormen, insecten en kleine knaagdieren. In Nederland gelden regels voor het voeren van vlees i.v.m. diergezondheid.
Black soldier fly-larven (BSF) en meelwormen zijn uitstekende bronnen van eiwit en calcium. In veel Europese landen worden reststromen nu aan larven gevoerd om duurzaam diervoer te produceren.
Gemakkelijk recept voor kippenvoer: Snel eiwitrijk mash
Ingrediënten (voor 4–6 kippen):
- 1 kop gerst (energie & vezels)
- ½ kop linzen (eiwitrijk)
- ¼ kop zonnebloempitten (gezonde vetten)
- 1 geraspte wortel (vitamine A)
- Een handvol fijngehakte boerenkool (calcium & antioxidanten)
- ½ fijngehakte appel of bessen (natuurlijke vitamines)
- Optioneel: snufje peterselie of munt (bevordert de spijsvertering)
Bereiding:
- Week gerst en linzen een nacht, giet af.
- Mix alle ingrediënten tot een vochtig mash.
- Serveer vers als gezond eiwitrijk tussendoortje.
Verbetert de eikwaliteit, ondersteunt de spijsvertering en houdt je kippen gelukkig!
Calciumsupplementen
In plaats van oesterschelpen kun je eierschalen of slakjes bakken en verkruimelen voor een natuurlijke calciumbron. Kippen hebben dagelijks 2–3 g calcium nodig voor sterke eierschalen.
Voedsel om te vermijden
Sommige voedingsmiddelen zijn giftig of gevaarlijk voor kippen en moeten worden vermeden:
- Lang gras & hooi – kan leiden tot gewelduitbreiding van de krop.
- Avocado – persine in schil, pit en bladeren is giftig.
- Citrusvruchten – hoge zuurgraad kan spijsvertering en calciumopname verstoren.
- Rabarber – bevat giftig oxaalzuur.
- Onrijpe/groene aardappelen & tomaten – bevatten solanine.
- Fruitpitten & zaden – appels, kersen, perziken, abrikozen bevatten cyanogene verbindingen.
- Mangoschillen & zaden – kunnen spijsverteringsproblemen veroorzaken.
Conclusie
Een gevarieerd dieet verbetert de gezondheid van je kippen, verlaagt voerkosten en verhoogt de kwaliteit van eieren. Van zelfgekweekte granen tot verse groenten en natuurlijke eiwitbronnen – alternatieve voeders helpen bij het grootbrengen van gelukkige, gezonde kippen.
